วันอังคารที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2554

“การบริหารการศึกษาเป็นศาสตร์หรือศิลป์ ที่มีความสัมพันธ์กับผู้บริหารมืออาชีพ”

การบริหารการศึกษาเป็นศาสตร์หรือศิลป์ ที่มีความสัมพันธ์กับผู้บริหารมืออาชีพ
            การบริหารการศึกษาเป็นศาสตร์ที่มีทฤษฎีสาขาหนึ่ง มีองค์ประกอบของความรู้ที่มีกฎเกณฑ์ การบริหารจำเป็นต้องอาศัยทฤษฎีเพื่อเป็นกรอบแนวทางในการบริหารจัดการ วิจัยเพื่อค้นหาองค์ความรู้ ที่จะนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล องค์ความรู้การบริหารการศึกษา เริ่มมีการจัดระบบมีแบบแผนเมื่อราวศตวรรตที่ 20 ทฤษฎีที่นำมาใช้ในวิชาบริหารการศึกษา ได้นำมาจากศาสตร์สาขาต่าง ๆ โดยนำมาศึกษาค้นคว้า วิจัยเชิงวิทยาศาสตร์เพื่อนำผลไปปฏิบัติ  (ธร  สุนทรายุทธ.  2551)
          การบริหารการศึกษาเป็นศิลป์ที่ขึ้นอยู่กับความสามารถ ประสบการณ์หรือทักษะของผู้บริหารแต่ละบุคคลที่จะทำงานให้บรรลุตามเป้าหมาย นับว่าเป็นการประยุกต์ทฤษฎีไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์และสิ่งแวดล้อม การศึกษาอบรมทางด้านการบริหารการศึกษา   ทำให้สามารถนำหลักทฤษฎีไปใช้ได้อย่างเหมาะสม และเข้ากับสถานการณ์ย่อมจะทำให้เกิดผลสำเร็จมากกว่า ผู้ที่ไม่ได้รับการศึกษาอบรมมาทางการบริหารการศึกษา สำหรับผู้ที่ไม่ได้รับการศึกษาอบรมทางด้านการบริหารการศึกษา หากต้องมารับตำแหน่งทางบริหารจึงมีความจำเป็นต้องหาประสบการณ์การเรียนรู้ระหว่างการบริหาร ซึ่งความรู้ที่ได้อาจจะเกิดจากอำนาจหน้าที่ ความคิดริเริ่ม สามัญสำนึกหรือการสังเกต (ธร  สุนทรายุทธ.  2551)
วิชาชีพทางการศึกษาเป็นวิชาชีพชั้นสูง วิชาชีพหนึ่ง ผู้บริหารการศึกษา (ผู้บริหารนอกสถานศึกษา) ผู้บริหารสถานศึกษา ครู ศึกษานิเทศก์ และบุคลากรทางการศึกษาอื่น ๆ จะต้องเป็น มืออาชีพ ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาเป็นบุคลากรหลักที่สำคัญของสถานศึกษาและเป็นผู้นำวิชาชีพที่จะต้องมีสมรรถนะ ความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม จริยธรรม ตลอดทั้งจรรยาบรรณวิชาชีพที่ดี จึงจะนำไปสู่การจัดและการบริหารสถานศึกษาที่ดี  จึงจะทำให้การศึกษาบรรลุความสำเร็จได้อย่างดี มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลและคุณภาพของสถานศึกษา (ธีระ  รุญเจริญ.  2550)  กล่าวคือ
1.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจ ตลอดทั้งแนวทางปฏิรูปการศึกษาเกี่ยวกับ ผลการจัดและปัญหาการจัดการศึกษาที่ผ่านมาในด้านต่าง ๆ ผลการประเมินคุณภาพภายนอก แผนการศึกษาแห่งชาติ ยุทธศาสตร์สู่การปฏิบัติตามที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดไว้ นโยบายของกระทรวงศึกษาของสำนักงานที่เกี่ยวข้อง แนวภารกิจของสถานศึกษาที่กำหนดไว้ แนวการบริหารและจัดการศึกษา ความเป็นมืออาชีพในการบริหารการศึกษาและ       แนวทางการปฏิรูปการศึกษา
2.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจ และการดำเนินการประกันคุณภาพการศึกษา ทั้งการประกันคุณภาพภายในและการประกันคุณภาพภายนอก ตลอดทั้งกฎหมายที่เกี่ยวข้อง มาตรฐานการศึกษาของชาติ มาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน และมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อประเมินภายนอก
3.   ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีสมรรถนะในการจัดการศึกษา และการบริหารการศึกษาในด้านต่าง ๆ ด้วยความเป็นมืออาชีพอย่างแท้จริง จะต้องมีคุณสมบัติอย่างน้อยตามมาตรฐานวิชาชีพและจรรยาบรรณวิชาชีพตามข้อบังคับของคุรุสภา
4.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีภาวะผู้นำที่เอื้อต่อการการบริหารและจัดการศึกษา ภาวะผู้นำทางวิชาการ  ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง และการบริหารแบบมีส่วนร่วม (ธีระ  รุญเจริญ.  2548)
5.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาต้องมีความรู้ ความสามารถในการบริหารฐานโรงเรียน (SBM) ตามที่กำหนดไว้ในมาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2547  และสามารถนำหลักธรรมา     ภิบาลมาใช้ในการบริหารและจัดการศึกษา รวมทั้งสามารถปฏิบัติตามมาตรฐานและตัวบ่งชี้การบริหารฐานโรงเรียนตามที่สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาพัฒนาไว้
6.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความสามารถทำให้องค์การเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้อย่างแท้จริง และจะต้องมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการจัดการความรู้ (Knowledge Management : KM) กระบวนการจัดการองค์ความรู้และพัฒนาองค์การ และการพัฒนาสมองเพื่อการเรียนรู้ (Brain-based Learning Development)
7.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจในการจัดชั้นและการจัดโรงเรียนในกระบวนการเรียนการสอน เพื่อที่จะเลือกใช้และนำไปสู่วัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
8.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจในแนวคิด หลักการและการจัดทำหลักสูตร และจะต้องมีความเข้าใจสามารถส่งเสริมการเรียนการสอน โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
9.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องการวิจัย ทั้งการวิจัยและการพัฒนาในกระบวนการบริหารและกระบวนการจัดการเรียนการสอน ตลอดทั้งการส่งเสริมการใช้กระบวนการตรวจวิจัยในการเรียนรู้ของนักเรียน
10.  ผู้บริหารในองค์การทางการศึกษาจะต้องสามารถนำองค์การ มุ่งเน้นกระบวนการนำองค์การและกระบวนการรับผิดชอบต่อสังคม (Corporate  Social  Responsibility) การแสดงกิจกรรมอย่างรู้หน้าที่ แสดงความรับผิดชอบด้วยความรอบคอบอย่างต่อเนื่อง มีเหตุผลตามหลักจริยธรรมและกำกับดูแลกิจการที่ดี โดยไม่สร้างผลกระทบในทางลบ ทำให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน  และมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยีการบริหารการศึกษา (ศิริชัย  กาญจนวาสี.  2553) 
ดังนั้น การบริหารการศึกษาจึงเป็นศาสตร์ เป็นศิลป์ ซึ่งมีแบบแผน มีทฤษฎีที่หยิบยืมมาจากศาสตร์อื่น เพื่ออธิบายปรากฏการณ์หรือทำนาย หรือคาดการณ์ และการควบคุมพฤติกรรมของคนที่เกี่ยวข้องกับการบริหารการศึกษา ความจำเป็นต้องเป็นมืออาชีพเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงเป็นไปอย่างรวดเร็วในยุค โลกาภิวัตน์ไร้พรมแดน จะต้องยึดคุณภาพนักเรียนเป็นเป้าหมายสูงสุด Corporate Social Responsibility and omniscient the understanding about education administration Technology the necessity must is the professional will must seize student quality is topmost aim.       .
The education administration is a science or art at have the relation and professional executive
The education administration is a science there an element of the knowledge that has the criterion research for seek the knowledge to bring about to the practice has efficiently and the effect the education administration is the art that depends on the ability the experience is or the skill will of individual executive to will work achieve to follow the aim applied the theory has to the practice appropriately with the situation and the environment thus the education administration then is a science be the art customarily be high class vocation the executive in way education organization will must is "professional" be pillar important personnel will and is vocation leader to will must have the capacity, knowledge, ability, and the virtue, morality, through both of code of vocation good conduct then will bring about to the arrangement and school good administration achieve the success has well the effective the effect and the quality of the school that is to say be omniscient understanding through both of the trend reforms the education the conspiracy studies National strategy the policy to the practice according to Ministry of Education notes duty administration line and manage to study of the school the administration guarantees education quality the law where relate Meet professional standards and professional ethics in accordance with the Council there is the leadership that help to wasp the leadership to divide by and manage study the leadership is academic transformational leadership Management and participatory be omniscient the ability in base school administration (SBM) and can the principles of good governance in the administration and education, can make an organization is learning organization, Knowledge Management, and Brain-based Learning Development rank and school arrangement in the procedure study the instruction, understand the principle makes the course can encourage instruction education the learner is a major research development and management process teaching and learning process, can lead the organization he process of social responsibility
เอกสารอ้างอิง

ธร  สุนทรายุทธ.   (2551).  การบริหารจัดการเชิงปฏิรูป : ทฤษฎี วิจัย และปฏิบัติทางการ
            ศึกษา.  กรุงเทพฯ : เนติกุลการพิมพ์  จำกัด.
ธีระ  รุญเจริญ.  (2548).  สู่ความเป็นผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ.  กรุงเทพฯ : ข้าวฟ่าง. 
ธีระ  รุญเจริญ.  (2550).  ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูป
การศึกษา.  กรุงเทพฯ : ข้าวฟ่าง. 
ศิริชัย  กาญจนวาสี  (2553).  การนำองค์การและเทคโนโลยีการบริหารการศึกษา.  กรุงเทพฯ :
          จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 

1 ความคิดเห็น: